|
|
TUS' da ÇIKAN SORU ÇEŞİTLERİ
TIPTA UZMANLIK SINAVINDAKİ SORU TİPLERİ
TIPTA UZMANLIK SINAV'ında yaklaşık 15 farklı tarzda soru
sorulmaktadır. Bu yazı bu soru çeşitlerini
incelemekte; çalışırken ve sınav esnasında nelere dikkat
edileceği konusunda ipuçları sunmaktadır.
1. BASİT BİLGİ SORULARI
Bu sorular, herhangi bir özellik arz etmezler, sadece
yalın bilgiyi ölçerler.
Örnekler
Soru: Aşağıdaki enzimlerden hangisi H.pylorinin
tanımlanmasında kullanılır? (Eylül-2000)
a. Hyalüronidaz
b. DNA az
c. Lesitinaz
d. Kinaz
e. Üreaz
(Cevap E)
Soru: Protrombinin karaciğerde sentezi için
gerekli olan vitamin aşağıdakilerden hangisidir?
(Eylül-94)
a. Vitamin A
b. Vitamin C
c. Vitamin K
d. Vitamin B6
e. Vitamin B12
K vitamini, pıhtılaşma faktörlerinden, Faktör II,
VII, IX, X, protein C ve protein S'nin posttranslational
karboksilasyonunda görev alır. Protrombin faktör II'dir.
K vitamini eksikliğinde karaciğerde yapımı
azalır.
(Cevap C)
Soru: Sistemik milier tüberküloz hangi yolla yayılır?
(Eylül-89)
a. Pulmoner arter
b. Bronşial arter
c. Pulmoner ven
d. Lenfatik yayılım
e. Direkt yayılım
Tüberküloz basilinin bir kısmı lenfatiklerle duktus
torasicus, oradan venöz dolaşım ve akciğere gelir.
Buradan akciğer kapillerlerini geçerek sol kalbe ulaşır
ve tüm vücuda yayılıp milier tüberküloza yol
açar.
(Cevap C)
2. OLUMSUZLUK SORULARI
Bu
sorularda kritik kelime soru cümlesinin sonundadır.
Aşağıdaki sorulardaki son kelimelerdeki olumsuzluk
takılarına dikkat edin.
Nisan-2003
TUS'unda olumsuzluk kelimesiyle biten soru sayısının tam
46 olduğunu biliyor musunuz?
Soru: Konjenital toksoplazmozis'de aşağıdaki
semptomlardan hangisi bulunmaz? (Eylül-89)
a. Veziküler deri döküntüsü
b. Intrakranial kalsifikasyon
c. Hepatomegali
d. Lenfadenopati
e. Koryoretinit
Konjenital toksoplazmozda parazit plasenta yoluyla
bebeğe geçer. Erken dönemdeki geçişlerde düşük gözlenir.
Gebeliğin son dönemindeki geçişte ise doğumda çok ağır
ve şiddetli seyreden tablo ortaya çıkar. Kronik
korioretinit, sarılık, hepatosplenomegali, makülopapüler
döküntü, trombositopenik purpura, intrakranial
kalsifikasyon, opistotonus, konvülziyon, hidrosefali
yada mikrosefali ve lenfadenopati görülür. Döküntü
veziküler değildir, makulopapüler'dir.
(Cevap A)
Soru: Aşağıdakilerden hangisi diyabetik otonomik
nöropatiye bağlı bir komplikasyon değildir?
(Nisan 2000)
a. Gastroenteropati
b. Postural hipotansiyon
c. Empotans
d. Radikülopati
e. Atonik mesane
Diabet hastalarında uzun dönemde sıklıkla otonom
nöropati ve buna bağlı semptomlar vardır. Otonom
nöropati, primer olarak polinöropatili diyabetiklerde
oluşur ve postural hipotansiyon, terlemede bozukluk,
erkeklerde empotans ve retrograd ejekülasyon, mesane
işlevinde bozulma, mide boşalmasının gecikmesi, özefagus
disfonksiyonu, konstipasyon veya diyare yada nokturnal
diyareye neden olabilir. Valsalva manevrasına veya ayağa
kalkmaya yanıt olarak kalp hızındaki değişiklikler ve
derin nefes alma sırasında kalp hızı değişiklikleri
diyabetiklerde otonom nöropatinin klasik belirtileridir.
(Cevap D)
Soru: Primer amenoreli bir genç kızda hormonal tedavi
ile vajinal kanama gelişiyorsa hangisi düşünülmez?
(Nisan 2002)
a. Turner sendromu
b. XY gonodal disgenezis
c. Konjenital adrenal hiperplazi
d. Androjen insensitivite sendromu
e. Hipotalomo-hipofizier yetmezlik
Androjen insensitivitesi (testiküler
feminizasyon sendromu) primer amenorenin 3. sıklıkta
gözlenen sebebidir. Etkilenmiş hastalarda testosteron
reseptörlerinde defekt olup karyotip 46, XY'dir ve
X'e bağlı dominant veya resesif geçiş bu defektinnedeni
olabilir. Hastalarda müllerian kanal inhibe edici
faktör üretimi olması ve normal fonksiyon gösteren
testislerin bulunmasına karşın dişide iç genital
organların hiçbirisi yoktur. Etkilenmiş bireylerde kör vajinal cep, iyi gelişmiş meme dokusu, az
miktarda aksiller ve pubik kıllanma ve normal dış kadın
genitalyası bulunur. Androjen insensitivitesi sonucunda
belkide hipotalamohipofizer aksın feedback
inhibisyonunun yokluğu nedeniyle LH konsantrasyonları
artmıştır. Artmış LH ve androjen düzeyleri nedeniyle
etkilenmiş hastalardaki östradiol düzeyleri de normal
erkeklerinkinden daha fazladır.
(Cevap D)
3. KARŞILAŞTIRMALI TABLO
SORULARI
Her sınavda en az 20-25 soru karşılaştırmalı tablolardan
sorulmaktadır. Bu sebeple bolca tablo incelemek
önemlidir. Bu bölümde sadece tablolarda bulanan
karşılaştırmalar ve ilgili TUS soruları örneklerini
inceleyebilirsiniz.
PLAZMODYUM TÜRLERİNİN ÖZELLİKLERİ |
|
P.vivax |
P.ovale |
P.falciparum |
P.malaria |
Sıtma Türü |
Selim tersiyer sıtma |
Selim tersiyer sıtma |
Habis tersiyer sıtma |
Kuartan sıtma |
Enfekte eritrositlerin yaşı |
Genç
eritrositler |
Genç
eritrositler |
Tüm
yaştaki eritrositler |
Yaşlı eritrositler |
Enfekte eritrositin büyüklüğü |
Normalden büyük |
Normalden büyük |
Normal |
Normal |
Eritrositte pigment |
Schüffner granülleri |
Schüffner granülleri |
Maurer lekeleri |
Zieman granülleri |
Kanda parazit sayısı |
30.000 |
10.000 |
200.000 |
10.000 |
|
|
|
Halka şeklinde, bir |
|
Olgun trofozit şekil |
Halka şeklinde |
Halka şeklinde |
eritrositte birden |
Band
şeklinde |
|
|
|
fazla sayıda olabilir |
|
Gametositler |
Yuvarlak |
Yuvarlak |
Muz
şeklinde |
Yuvarlak |
Kanda bulunan şekiller |
Tüm
şekiller |
Tüm
şekiller |
Halka şekilleri ve gametositler |
Tüm
şekiller |
Önemli özellikleri |
En
sıkgörülen
ve en selim şekil |
|
Hipnozoit şekli olmadığı için relaps görülmez,
Karasu hummasına (hemoglobinüri) ve serebral
sıtmaya neden olabilir |
Hipnozoit şekli olmadığı için relaps görülmez.
Böbrek tutulumu görülebilir. |
ID :06t144 |
Soru:Plazmodyum türlerinin eritrositlerde yol açtığı
aşağıdaki belirtilerden hangisi Plazmodium malaria ile
ilişkilidir? (Nisan 2000)
a. Eritrositlerde büyüme
b. Eritrositlerde schüffner tanecikleri
c. Eritrositlerde muza benzer gametosit
d. Eritrositlerde çift kromatinli trofozoidlerin
oluşumu
e.Eritrositlerde rozete benzetilen 8 merozoitli
olgun şizont oluşumu
Malaryada
eritrositlerde Schüffner tanecikleri P. vivaxta, muza
benzer gametosit oluşumu P. falciparumda görülür. Rozet
şizontları ise P. malariaya özgüdür.
(Cevap E)
Soru:Arteryel vazodilatör bir ilaç aşağıdaki
değişikliklerden hangisini oluşturur? (Nisan 2002)
a. Kalp atım hızında azalma
b. Plazma renin aktivitesinde artma
c. Kardiyak output'ta azalma
d. Plazma volümünde azalma
e. Renal kan akımında azalma
Hidralazin damar endotelinden nitrik oksid (NO)
salıverilmesine, damar düz kas hücrelerinde
hiperpolarizasyona ve hücre içi depolardan kalsiyum
salıverilmesinde azalmaya neden olur. Arteriyollerde
gevşemeye neden olurken venülleri etkilemez dolayısıyla ortostatik hipotansiyon görülmez.
Antihipertansif ilaçların (özellikle de
sempatolitiklerin) aksine böbrek kan akımını artırır.
Gebelik sırasında gelişen pre-eklampsi ve eklampsi
olgularının acil tedavisinde kullanılır.
Hidralazin'in yan etkileri:
Refleks
taşikardi ve renin salgısında artışa neden
olduğundan bir diüretik veya beta-blokörle beraber
kullanılır. SLE benzeri nefrit tablosu yapması en
önemli yan etkisidir.
BETA-RESEPTÖR BLOKÖRLERİNİN FARMAKOLOİK
PROFİLLERİ1 |
İlaç |
Selektivite |
İSE |
Oral biyoyararlanım3 |
Membran stabilizas yonu |
Beta blokaj gücü |
Eliminasyon yarılanma ömrü (sa) |
Propranolol |
β1+β2 |
0 |
25-30* |
++ |
1 |
2-5
(K) |
Oksprenolol |
β1+β2 |
+ |
20-75* |
+ |
0.5-1 |
1-2
(K) |
Pindolol |
β1+β2 |
++ |
75-100 |
± |
6 |
2-5
(B+K) |
Sotalol |
β1+β2 |
0 |
90-100 |
0 |
0.3 |
7-16
(B) |
Nadolol |
β1+β2 |
0 |
20-50 |
0 |
1 |
14-24 (B) |
Timolol |
β1+β2 |
0 |
40-75 |
0 |
6 |
2-5
(K) |
Metoprolol |
β1 |
0 |
40-75* |
± |
1 |
3
(K) |
Atenolol |
β1 |
0 |
50-60 |
0 |
1 |
6-9
(B) |
Asebutolol |
β1 |
+ |
20-60* |
+ |
0.3 |
2-7
(K) |
Esmolol |
β1 |
0 |
- |
0 |
- |
0.13 |
Betaksolol |
β1 |
0 |
80-90 |
0 |
6 |
10-25 (K) |
Bisoprolol |
β1 |
0 |
90 |
0 |
12 |
8-12
(B+K) |
Seliprolol |
β1 |
+ |
30-74 |
0 |
0.6 |
4-12
(B) |
Tertatolol |
β1+β2 |
0 |
60* |
0 |
24 |
3
(K) |
Karteolol |
β1+β2 |
+ |
85 |
0 |
10 |
6
(B) |
Labetolol |
β1+β2+α |
0 |
24-40* |
± |
0.5 |
3-4 |
|
ÖNEMLİ NSAID İLAÇLARI ÖZELLİKLERİ |
İlaç |
Yarı ömür |
İdrarla
değişmeden atılan miktar |
Tavsiye edilen antiinflamatuar doz |
Aspirin |
0,25 |
<2 % |
1200-1500 mg tid |
Salicylate1 |
2-19 |
2-30
% |
|
Apazone |
15 |
62 % |
600
mg bid |
Celecoxib |
11 |
27%3 |
100-2000 mg bid |
Diclofenac |
1,1 |
< 1% |
50-75 mg qid |
Diflunisal |
13 |
3-9% |
200-300 mg qid |
Etodolac |
6,5 |
<1% |
600
mg qid |
Fenoprofen |
2,5 |
30% |
300
mg tid |
Flurbiprofen |
3,8 |
<1% |
600
mg qid |
İbuprofen |
2 |
<1% |
50-70 mg tid |
İndomethacin |
4-5 |
16% |
| |